วิธีเก็บรักษางานพิมพ์ซ้ำงานศิลปะ ให้สีสวยและคงสภาพได้นาน
งาน Art Reproduction คือการพิมพ์ซ้ำงานศิลปะ โดยพยายามรักษารายละเอียด สี และอารมณ์ของต้นฉบับให้ใกล้เคียงที่สุด ซึ่งในปัจจุบันมีการผลิตบนวัสดุหลากหลายประเภท เช่น:
- กระดาษ Fine Art
- Canvas
- PVC
- โลหะ
- Acrylic
- รวมถึงวัสดุพิเศษอื่น ๆ
นอกจากนี้ บางชิ้นงานยังมีการเสริมเทคนิคหลังการพิมพ์ เช่น:
- เคลือบผิว
- Spot UV
- Texture
- งานสกรีนทับ
- งานคราฟท์และการตกแต่งเพิ่มเติม
โดยวัสดุที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือ “Canvas” และ “Fine Art Paper” ซึ่งแต่ละประเภทมีวิธีการดูแลและจัดเก็บที่แตกต่างกันเล็กน้อย
การเก็บรักษางานCanvas Art Reproduction
งานแคนวาสเป็นหนึ่งในวัสดุที่นิยมใช้ในการพิมพ์งานศิลปะ เพราะให้ผิวสัมผัสและอารมณ์ใกล้เคียงงานวาดจริง แต่ก็ต้องการการดูแลที่เหมาะสมเพื่อยืดอายุของชิ้นงาน
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในงาน Art Reproduction
หลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรง
แสง UV จากแดด สามารถทำให้สีซีดจางได้ในระยะยาว โดยเฉพาะเฉดสีที่ไวต่อแสง เช่น Magenta และสีโทนอุ่นบางประเภท
หลีกเลี่ยงความร้อนสูง
อุณหภูมิที่สูงเกินไป อาจส่งผลต่อ:
- ชั้นหมึก
- ผิวเคลือบ
- ความตึงของผ้าแคนวาส
- รวมถึงกาวหรือวัสดุประกอบเฟรม
หลีกเลี่ยงความชื้น
ความชื้นถือเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการเก็บรักษางานศิลปะ เพราะอาจทำให้เกิด:
- เชื้อรา
- ผ้าแคนวาสหย่อน
- กระดาษบวม
- การเสื่อมของวัสดุในระยะยาว
โดยค่าความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity) ที่เหมาะสม ควรอยู่ประมาณ 40–50%
การแขวนโชว์งานแคนวาส
หากต้องการแขวนโชว์:
- ควรหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่โดนแดดโดยตรง
- ห้องที่มีอากาศปิดและควบคุมอุณหภูมิได้ จะช่วยยืดอายุงานได้ดีที่สุด
- หากเป็นพื้นที่เปิดหรืออากาศถ่ายเท ควรระวังฝุ่นสะสมบนพื้นผิวงาน
การจัดเก็บกรณียังไม่แขวน
หากยังไม่ได้ติดตั้งหรือแขวนโชว์:
- ควรเก็บในพื้นที่มืด ไม่โดนแสง
- อุณหภูมิที่เหมาะสมประมาณ 21–24°C
- หลีกเลี่ยงพื้นที่ชื้นโดยเด็ดขาด
- สามารถใช้ Silica Gel ช่วยดูดความชื้นได้ โดยวางแยกไว้รอบ ๆ ไม่ให้สัมผัสชิ้นงานโดยตรง
ควรกางงาน มากกว่าม้วนเก็บ
สำหรับงานแคนวาสหรือ Fine Art Print:
- ควรกางเก็บให้เรียบ หากมีพื้นที่เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงการม้วนเป็นเวลานาน โดยเฉพาะงานที่มีการเคลือบหรือสกรีนทับ
หากจำเป็นต้องวางซ้อน สามารถใช้กระดาษบางสีขาว หรือกระดาษรอง Acid-Free คั่นระหว่างชิ้นงานได้
ข้อควรระวังเพิ่มเติม
ระวังขอบแตกระหว่างเข้าเฟรม
งานแคนวาสบางประเภท โดยเฉพาะงานที่มีชั้นสีหรือ coating หนา อาจเกิดรอยแตกบริเวณขอบระหว่างการดึงหรือขึงเฟรม
สีเฟด หรือซีดจางสามารถเกิดขึ้นได้ตามเวลา
แม้จะใช้หมึกคุณภาพสูง สีของงานพิมพ์ก็ยังสามารถซีดจางได้ตามอายุการใช้งาน โดยเฉพาะเฉด Magenta
การเคลือบผิวงาน หรือเลือกวัสดุและหมึกที่มีคุณภาพสูง จะช่วยยืดอายุของสีได้มากขึ้น
การเก็บรักษางาน Fine Art Paper และงานพิมพ์บนกระดาษ
งานพิมพ์บนกระดาษ Fine Art มีลักษณะการดูแลใกล้เคียงกับ Canvas แต่ต้องระวังเรื่องความชื้นและการเข้าเฟรมมากเป็นพิเศษ
การเข้าเฟรม
งานกระดาษส่วนใหญ่นิยมเข้าเฟรมร่วมกับ:
- กระจก
- Acrylic
- Museum Acrylic
การนำงานเข้าเฟรมช่วยให้งานชิ้นเอกของคุณมีคุณสมบัติดังนี้:
- ป้องกันฝุ่น
- ลดความชื้น
- ลดโอกาสเกิดรอยขีดข่วน
- และช่วยกรอง UV ในบางประเภทวัสดุ
การแขวนโชว์
สามารถแขวนได้ในหลายพื้นที่มากกว่า Canvas โดยเฉพาะหากเข้าเฟรมอย่างเหมาะสม
อย่างไรก็ตาม ยังคงควรหลีกเลี่ยง:
- แสงแดดโดยตรง
- ห้องร้อนจัด
- ความชื้นสูง
กรณียังไม่แขวน
งาน Fine Art Print จำนวนมากมักถูกจัดส่งในรูปแบบ “ม้วนใส่กระบอก”
หากได้รับงานแล้ว:
- ควรนำออกจากกระบอกโดยเร็ว โดยเฉพาะงานสกรีนหรือวัสดุที่มี coating
- ไม่ควรม้วนเก็บไว้นานเกินไป เพราะอาจเกิดแรงจำของวัสดุ หรือผิวงานเสียรูปได้
วิธีจัดเก็บงาน Fine Art Print ที่เหมาะสม
- เก็บในที่มืดและไม่โดนแสง
- อุณหภูมิที่เหมาะสมประมาณ 21–24°C
- ความชื้นสัมพัทธ์ควรอยู่ที่ 40–50%
- สามารถใช้ Silica Gel ช่วยควบคุมความชื้นได้
สำหรับงานกระดาษระดับ Fine Art แนะนำให้ใช้:
- ซองเก็บ Acid-Free
- กระดาษรอง Acid-Free
- หรือกล่องเก็บงานศิลปะโดยเฉพาะ
เพื่อช่วยยืดอายุของชิ้นงานในระยะยาว
การดูแลงาน Art Reproduction อย่างเหมาะสม ช่วยยืดอายุของงานได้อย่างมาก
แม้งาน Art Reproduction จะผลิตด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์คุณภาพสูง แต่การจัดเก็บและดูแลรักษายังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยรักษาสี รายละเอียด และสภาพของงานในระยะยาว
โดยเฉพาะงาน Fine Art และงานพิมพ์ระดับสะสม การเลือกวัสดุ การเข้าเฟรม และสภาพแวดล้อมในการจัดเก็บ ล้วนส่งผลต่ออายุของชิ้นงานโดยตรง